Zobacz inne artykuly w serwisie: Mitologia


Mit - definicja, podział mitów

Definicja mitu

Mit pochodzi od greckiego słowa mythos, czyli opowiadanie, legenda, podanie. Oznacza historię opowiadaną od pokoleń, która zawiera zarówno element prawdy historycznej, jak i pierwiastki fantastyczne. Dzięki temu mitologie (czyli zbiory mitów) są ważne dla historyków i archeologów, a także humanistów, znawców literatur i kultur. Mit charakteryzuje zbiorową mentalność danego narodu. Dzięki zachowanym od Anty... więcej



Bogowie greccy, herosi i muzy

Kultura starożytnej Grecji była politeistyczna, to znaczy, że Grecy wyznawali wielu bogów i bóstw. Panteon – czyli ogół bogów – był bardzo liczny. Oto najważniejsze z postaci:

BOGOWIE:

Zeus – albo Dzeus (u Parandowskiego), król bogów, ojciec bogów i ludzi, stróż sprawiedliwości i porządku we wszechświecie. Greckie słowo dios znaczy jasny. Wiąże się Zeusa z innymi bogami niebiańskimi antyku:... więcej



Istota, forma, podział i funkcje mitu

1. Człowiek pierwotny szukał odpowiedzi na dręczącą zagadkę bytu, na pytania, jak powstał świat i człowiek, jaka jest ich natura i przeznaczenie. Taką odpowiedź przynosiły mu mity. będące opowieścią wyrażającą wierzenia danej społeczności. Mit łączy się z przeszłością nieokreśloną historycznie. Określa to, co niejasne. Wyraża emocje, np. łęk, radość, niepokój, podniecenie. Opisuje zjawiska przyrody, przekształcając je w barwn... więcej



Archetypy i topika mitologiczna

Z mitów wywodzą się liczne obrazy i motywy literackie a także wzory ludzkich postępowań.

Archetypy to pradawne i niezmienne wyobrażenia, które tkwią w świadomości zbiorowej każdej społeczności. Są to głęboko utajone pojęcia, pierwotne wyobrażenia, właściwe wszystkim ludziom, Dzięki nim pewne wydarzenia czy odczucia są wspólne całej ludzkości. Zaliczyć do nich możemy:

czułość matki, którą okazuj e Demeter, cierpią... więcej



Mitologiczne i biblijne obrazy stworzenia świata i człowieka

1. Ludzie od pradziejów zadawali sobie pytania dotyczące powstania świata, a także człowieka. Pozornie rożne odpowiedzi na te pytania odnajdujemy w Księdze Rodzaju (Genesis) oraz w micie pt. „Narodziny świata". Podstawową różnicą tych dwóch przekazów jest to, że Biblia przedstawia świat jako dzieło jednego Boga (monoteizm), natomiast religia Greków zakłada istnienie wielu bogów, jest politeistyczna.

2. K... więcej



Postacie mitologiczne i biblijne jako symbole wartości uniwersalnych

W Antyku i Biblii obok toposów i archetypów odnaleźć możemy wiele postaci będących symbolami uniwersalnych wartości. Do dziś w literaturze za określonymi postaciami kryją się pewne niezmienne postawy m.in.:
Prometeusz jest symbolem poświęcenia się jednostki dla dobra ogółu. Naraził się on bogom dając ludziom wszystko to, co było im potrzebne do życia, nawet ogień, za którego wykradnięcie z Olimpu musiał cierpieć przykuty do skał... więcej



Mity - streszczenia


Streszczenie mitu rodu Labdakidów

Król Teb, Lajos usłyszał w Delfach przepowiednię, że zginie z rąk własnego syna. Kiedy jego żona - Jokasta urodziła potomka, postanowił go zgładzić. Rozkazał służącemu, aby wyniósł dziecko w góry i tam je porzucił. Ten jednak nie wykonał do końca rozkazu i przekazał niemowlę pochodzącemu z Koryntu pasterzowi, który z kolei oddał je na wychowanie bezdzietnym władcom swej krainy - Polibosowi i Meropie. Edyp nie czuł się szczęśliwy. Rówieśn... więcej



Streszczenie mitu o powstaniu świata

Mitologię Parandowskiego rozpoczyna słynne zdanie:
Na początku był Chaos
Chaos jest trudny do zdefiniowania. Z Chaosu wyłonili się pierwsi małżonkowie: Gaja – Ziemia i Uranos – Niebo, dający początek pokoleniom bogów. Najstarsi byli tytani, potem kiklopowie (cyklopi) i hekatonchejrowie (sturęcy). Jednak Uranos, niezadowolony z okrutnego i szkaradnego potomstwa, strącił je do Tartaru – podziemnej głębi, ... więcej



Streszczenie mitu o Prometeuszu

Mit o Prometeuszu jest innym niż teoria czterech wieków podaniem o powstaniu człowieka. Prometeusz był jednym z tytanów. Ulepił człowieka z gliny pomieszanej ze łzami. Duszę zaś zrobił z ognia niebiańskiego, który wykradł z rydwanu słońca. Człowiek Prometeusza był podobny do wizerunku bogów, ale słaby i bezradny. Dlatego tytan postanowił wykraść bogom Olimpu ogień i nauczyć człowieka używania go, rzemiosł, sztuk. Zeusowi... więcej



Streszczenie mitu o Dedalu i Ikarze

Dedal (Dajdalos) był rzemieślnikiem artystą na dworze króla Krety, Minosa. Mówiono, że w swe posągi Dedal potrafi tchnąć życie – tak były doskonałe. Wykonywał nie tylko statuy, ale wynalazł świder, grundwagę, był też architektem. Król Minos zlecił Dedalowi wykonanie labiryntu dla Minotaura – potwornego królewskiego syna, pół-byka i pół-człowieka. Dedal nie pochodził z Krety, tęsknił za swoją ojczyzną –... więcej



Streszczenie mitu o Tezeuszu

Tezeusz jest największym bohaterem ateńskim. Jego ojciec Ajgeus (Egeusz) podbił Attykę, poślubił księżniczkę Trojzeny Ajtrę, po czym opuścił rodzinę, by wrócić do Aten. Chłopiec wychowywał się u matki w Trojzenie. Tu w wieku pięciu lat poznał Heraklesa, który stał się wzorem dla małego Tezeusza. Kiedy chłopiec dorósł, matka pokazała mu miecz i sandały, zostawione przez Ajgeusa pod kamieniem. Tezeusz udał się do Aten w poszukiwaniu ojca.

... więcej



Streszczenie mitu o Demeter i Korze

Demeter była czczoną przez wszystkich ludzi matką plonów, ptaków, ryb i całej żyjącej przyrody. Z wody i powietrza dawała życie wszystkich roślinom i stworzeniom. Miała córkę – Persefonę, nazywaną Korą. Któregoś dnia zostawiła Persefonę pod opieką nimf. Młoda dziewczyna zbierała kwiaty na łące. Demeter zabroniła jej tylko zrywać narcyze. Jednak bóg podziemi, Hades, zwabił piękną boginkę właśnie tym kwiatem, który nagle wyrósł spod zi... więcej



Streszczenie mitu o Heraklesie

Herakles był synem Zeusa i królowej Alkmeny. Zeus, chcąc, aby syn był nieśmiertelny, wykradł w nocy dziecko do nieba i położył przy śpiącej Herze. Chłopiec ssał mleko bogini, a z kropel, które spadły w niebo powstała Droga Mleczna, zaś z kropel spadłych na ziemię – kwiaty lilii. Hera nienawidziła Heraklesa. Gdy matka Alkmena położyła w kołysce Heraklesa i Ifiklesa – Hera zesłała węże na dzieci. Lecz maleńki heros zdusił łby gad... więcej