Okres naturalistyczny - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Tales z Miletu
Tales z Miletu jako pierwszy zadał najważniejsze filozoficzne pytania:
„z czego jest wszystko?”, „co sprawia, że to, co istnieje, jest takie, a nie inne?”, „dlaczego to istnieje, a nie ginie?”
Jego odpowiedzią była woda. Uznał, iż wszystko jest z wody, dzięki wodzie powstaje i ginie, i dzięki wodzie jest również takie, a nie inne. Woda jest więc początkiem rzeczy, jest ich trwałą podporą, jest „rzeczą boską”.

Anaksymander z Miletu
Był uczniem Talesa. Zastanawiał się, czym jest rzecz, z której jest wszystko. Nazwał ją greckim słowem arche (łacińskie principium), co oznaczało praprzyczynę, zasadę, która łączy rzecz, źródło, początek.

Anaksymander za taką arche uznał bezkres, grecki apeiron. Świat według niego powstaje w taki sposób, iż oddzielają się od siebie przeciwieństwa.

Heraklit z Efezu
Żył na przełomie VI i V wieku. Uważał, iż problemem dla filozofa nie powinna być sama rzecz, ale jej ruch. Jedyną rzeczą bowiem, która jest w świecie niezmienna, jest to, że wszystko się stale zmienia. Jego słynne zdanie Pantha rei głosi, że wszystko płynie, stale się zmieniając.

Skąd się biorą w świecie zmiany? Ich przyczyną jest walka przeciwieństw. Heraklit mawiał:
„wojna jest matką wszystkich rzeczy i wszystkich królową.”
W przeciwieństwach szukał harmonii, mawiając:
„konflikt rodzi harmonię, wojna jest pokojem.”

Za zasadę, która najlepiej wyraża ciągły ruch i walkę przeciwieństw, uznał ogień.

Ksenofanes
Żył w VI wiek p.n.e. Krytykował antropologiczne spojrzenie na bogów. Uznawał istnienie boga, żyjącego poza kosmosem i poza ziemią, boga ponad innymi. Za zasadę istnienia wszelkich rzeczy uznał ziemię.

Pitagoreizm
Pitagoreizm rozwijał się w VI i V wieku p.n.e. Rozwój tego nurtu wiązał się z poszukiwaniem nowej formy religijności, która pozwoliłaby żyć lepiej. Początek ruchu wiąże się z wyspą Samos, gdzie w 530 roku p.n.e. urodził się Pitagoras.

Pitagoras założył słynną szkołę, której celem nie było głoszenie nauk filozoficznych, lecz nauka dobrego przeżywania swojego życia. Pitagoras uważał, że do rozwoju i dobrego życia niezbędna jest wiedza, nauka, która daje ludzkiej duszy doskonałość.

Szkoła pitagorejska za arche, praprzyczynę, uznała liczbę. Liczba jest syntezą tego, co skończone i nieskończone, doskonałe i niedoskonałe, ograniczone i nieograniczone. Liczba zawiera więc wszystko, co tworzy rzeczywistość. Ważna jest również muzyka, która doprowadza duszę na wyższy poziom, oczyszcza ze złych wpływów.

Do ideałów pitagorejskiego życia należą:
  • metempsychoza, czyli wędrówka dusz. Karą za grzechy jest zesłanie duszy człowieka w ciało. Oczyszczenie polega na oswobodzeniu duszy z ciała, a drogą do tego jest nauka.
  • Życie kontemplacyjne, tzw. bios teoretikos. Polega ono na przyglądaniu się rzeczom poprzez umysł.

  • Eleaci
    Założycielem tej szkoły był Parmenides z Elei. Uważał on, że istnieją trzy drogi szukania praprzyczyny:
  • droga prawdy absolutnej; jest to droga logosu, rozumienia i rozumowej argumentacji. Zakłada, iż byt jest i musi koniecznie być, a niebytu nie ma. Jest to tzw. zasada niesprzeczności. Ponadto, byt jest koniecznym warunkiem do wszelkiego poznania – jeśli coś jest, to może być poznane. Byt jest tym, co realnie istnieje.
  • droga złudnych mniemań (absolutnego fałszu); jest to droga zmysłów – to, co widzimy, uznajemy za prawdziwe.
  • droga mniemania możliwego do przyjęcia; usprawiedliwia istnienie zjawisk, odnosząc je do bytu.

  • Innymi filozofami tworzącymi w szkole eleatów byli Zenon z Elei oraz Melissos z Samos.

    Szkoła eklektyczna
    Dokonano w niej syntezy poglądów Parmenidesa z teorią potwierdzającą ruch.
    W szkole tej tworzyli: Empodokles z Agrygentu oraz Anaksagoraz z Kladzomen.

    Atomiści
    Twórcą tej szkoły był Leucyp, uczeń Demokryta z Abdery.
    Według ich myśli świat zbudowany jest z atomów. Są one zgodne z eleackim pojęciem bytu – atomy nie powstają i nie giną, nie różnią się także od siebie jakościowo. Atomy są również niepodzielne. Są w wiecznym ruchu, a ruch nie ma swej zewnętrznej przyczyny.


    Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


      Dowiedz się więcej
    1  Streszczenie mitu o powstaniu świata
    2  Twórcy tragedii greckiej (Ajschylos, Sofokles, Eurypides) i komedii (Arystofanes)
    3  Opracowanie Antygony



    Komentarze: Okres naturalistyczny

    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
    Imię:
    Komentarz:
     





    Streszczenia książek
    Tagi: